Εγκατάσταση του προϊστορικού ανθρώπου σε αλπικά επίπεδα

Ακόμα και σε αλπικά υψόμετρα εγκαθίσταντο οι προϊστορικοί πρόγονοί μας, όπως αποδεικνύεται από αρχαιολογική έρευνα. Με διαμαρτυρίες ανοίγει την Πέμπτη το Αρχαιολογικό Συνέδριο.Κόντρα στα ακραία καιρικά φαινόμενα, που περιλάμβαναν ακόμα και παγετώνες, φαίνεται ότι πήγαιναν οι προϊστορικοί πρόγονοί μας, οι οποίοι έστηναν τα σπίτια τους ακόμα και σε περιοχές με υψόμετρο πάνω από τα 1.700 μέτρα.
Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε ο καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Νίκος Ευστρατίου, μετά τις έρευνες που διεξήγε στο βορειοδυτικό ορεινό τμήμα του νομού Γρεβενών στην Πίνδο.

Εκεί ο αρχαιολόγος εντόπισε το 2010 δύο ανοικτές παλαιολιθικές εγκαταστάσεις κυνηγών και τροφοσυλλεκτών σε υψόμετρο πάνω από τα 1.700 μέτρα. Πρόκειται για την πρώτη φορά που υπολείμματα της ανθρώπινης παρουσίας εντοπίζονται σε τέτοιο υψόμετρο, όχι μόνο στην Ελλάδα (όπου το μεγαλύτερο γνωστό υψόμετρο ανθρώπινης εγκατάστασης είναι στα 1.300 μέτρα στην Ήπειρο), αλλά και σε όλη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.
«Μέχρι πρόσφατα πιστεύαμε ότι οι ορεινοί όγκοι στη διάρκεια της προϊστορικής εποχής ήταν εμπόδιο για την εγκατάσταση των ανθρώπων και τη δημιουργία πολιτισμών. Ο εντοπισμός των δύο θέσεων καταδεικνύει την ανθρώπινη παρουσία στις αλπικές περιοχές όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και όλης της νοτιοανατολικής Ευρώπης», εξηγεί ο κ. Ευστρατίου.
Οι εγκαταστάσεις αυτές χρονολογούνται στη Μέση και Ανώτερη Παλαιολιθική, δηλαδή από 50.000 ως 12.000 χρόνια πριν από σήμερα. Στις θέσεις αυτές εντοπίστηκαν και εκατοντάδες λίθινα εργαλεία.
Η έρευνα στην Πίνδο επιβεβαιώνει ότι οι παλαιολιθικοί κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες χρησιμοποιούσαν συστηματικά τα συγκεκριμένα βουνά για τις μετακινήσεις τους επιλέγοντας να ακολουθούν βουνοκορφές και περάσματα σε μεγάλα υψόμετρα.
Ο εντοπισμός των εγκαταστάσεων αυτών ανοίγει το δρόμο για τον εμπλουτισμό των γνώσεων στην αρχαιολογία της ορεινής Ελλάδος. «Δεν γνωρίζουμε τίποτα για την ανθρώπινη δραστηριότητα στα αλπικά υψόμετρα, όχι μόνο στα προϊστορικά χρόνια, αλλά ακόμα και στην ελληνιστική ή τη ρωμαϊκή περίοδο», υπογραμμίζει ο Νίκος Ευστρατίου.
Η επιτόπια έρευνα στην περιοχή της Πίνδου διεξάγεται από το 2003, με χρηματοδότηση της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Γρεβενών. Ωστόσο, για πρώτη φορά φέτος η ανασκαφή κινδυνεύει να μη συνεχιστεί εξαιτίας της έλλειψης χρηματοδότησης, παρόλο που το ποσό για το 2010 ανερχόταν σε μόλις 7.000 ευρώ. «Οι αλλαγές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουν ως αποτέλεσμα η χρηματοδότησή μας να βρίσκεται στον αέρα. Έχουμε στραφεί και στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στο δήμο Γρεβενών, ωστόσο μέχρι στιγμής δεν γνωρίζουμε τι θα γίνει», εξηγεί ο κ. Ευστρατίου. Ο ίδιος συμπληρώνει ότι η συνέχιση της έρευνας στην περιοχή αυτή είναι σημαντική, προκειμένου να διερευνηθεί ευρύτερα η εγκατάσταση των προϊστορικών ανθρώπων στα βουνά της Πίνδου.
Η ανακοίνωση με θέμα «Πρώιμη προϊστορία της ορεινής Πίνδου. Νέα δεδομένα από την επιτόπια έρευνα του 2010» θα παρουσιαστεί στην 24η Συνάντηση για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη, που αρχίζει την ερχόμενη Πέμπτη στην αίθουσα τελετών της παλιάς Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ.


Έναρξη με διαμαρτυρίες
Περισσότεροι από 150 αρχαιολόγοι θα παρουσιάσουν τα πορίσματα των πρόσφατων ανασκαφών στη Βόρεια Ελλάδα κατά τη διάρκεια των εργασιών της 24ης Συνάντησης για το Αρχαιολογικό Έργο στη Μακεδονία και Θράκη, που θα πραγματοποιηθεί από τις 10 ως τις 12 Μαρτίου.
Η φετινή διοργάνωση είναι αφιερωμένη στα 100 χρόνια από την έναρξη των ανασκαφών της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών στη Θάσο. Επίσης, στη διάρκεια του συνεδρίου θα παρουσιαστεί τόμος στη μνήμη της καθηγήτριας, Αγγελικής Πιλάλη.
Την ώρα της έναρξης των εργασιών έξω από την παλιά Φιλοσοφική Σχολή προγραμματίζουν συγκέντρωση διαμαρτυρίας έκτακτοι αρχαιολόγοι ζητώντας την εξαίρεσή τους από το προεδρικό διάταγμα 164/2004, που τους απαγορεύει να ξαναεργαστούν σε δημόσιες υπηρεσίες μόλις συμπληρώσουν 24 μήνες εργασίας.
Για την ίδια ημέρα ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων έχει προκηρύξει 24ωρη απεργία. Συγκέντρωση διαμαρτυρίας θα πραγματοποιηθεί την ίδια μέρα, στις 11 π.μ., έξω από το κτίριο του υπουργείου Εσωτερικών στην Αθήνα.
kathimerini