ΤΑ ΜΕΡΟΜΗΝΙΑ

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΣΥΝΤΟΠΙΤΗ ΦΙΛΟΥ ΡΙΖΙΤΗ

Τον παλιό καλό καιρό, πριν εμφανιστεί η Πετρούλα για να μας ενημερώνει για τον καιρό, οι άνθρωποι ήταν εξαρτημένοι από τις διαθέσεις του καιρού. Σχεδόν τα πάντα στις τότε κοινωνίες εξαρτώταν από την όψη των καιρικών συνθηκών και ήταν θέμα επιβίωσης η έγκαιρη πρόβλεψη της πορείας του καιρού.
Ο μόνος τρόπος για να γίνει αυτό ήταν η παρατήρηση της φύσης, και εμπειρικά η εξαγωγή κάποιων συμπερασμάτων.

Με αυτόν τον τρόπο, οι άνθρωποι ανάλογα την γεωγραφική περιοχή όπου έμεναν, είχαν φτάσει σε ένα πολύ καλό σημείο βραχείας πρόβλεψης του καιρού. Δηλαδή τα διάφορα σημάδια που είχαν εντοπίσει, στην φύση τους μαρτυρούσαν αν θα βρέξει σύντομα, αν θα έχει πολύ ζεστές μέρες, αν θα έχει δυνατούς ανέμους κτλ…
Τα σημάδια αυτά μπορεί να ήταν ένα συννεφάκι σε συγκεκριμένο σημείο του ορίζοντα, η συμπεριφορά κάποιων ζώων, η συμπεριφορά κάποιων δέντρων, τέτοιου είδους πράγματα δηλαδή τα οποία καθόριζαν την συμπεριφορά του καιρού για τις επόμενες ώρες ή ημέρες.
Αυτό όμως δεν ήταν αρκετό για έναν παραγωγό ο οποίος για παράδειγμα θα ήθελε να σπείρει τα χωράφια του και θα έπρεπε να έχει πρόβλεψη μεγαλύτερη από λίγες ώρες ή ημέρες σχετικά με τις βροχοπτώσεις…

‘Έτσι η παρατηρητικότητα και η καθημερινή επαφή των ανθρώπων με την φύση και τα φυσικά φαινόμενα, οδήγησε τους ανθρώπους σε κάποια συμπεράσματα σχετικά με την πρόγνωση του καιρού.
Τα συμπεράσματα αυτά ονομάστηκαν “μερομήνια”, διότι παρατηρούσαν κάποιες “μέρες” και γνώριζαν των καιρό κάποιων “μηνών”.

Η παρατήρηση των ημερών και τα συμπεράσματα που βγαίνουν διαφέρουν από τόπο σε τόπο. Δεν υπάρχει δηλαδή κάποιο πρότυπο για να ακολουθήσει κάποιος. Οπότε η κάθε περιοχή της Ελλάδας έχει τα δικά της μερομήνια και το δικό της τρόπο παρακολούθησης τους. Επίσης στην ίδια περιοχή μπορεί να υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι να τα παρακολουθεί κάποιος, διαφορετικές τεχνικές δηλαδή.
Λογικό είναι να υπάρχουν αυτές οι διαφορές όχι μόνο από περιοχή σε περιοχή αλλά και από άνθρωπο σε άνθρωπο στην ίδια περιοχή, αφού δεν είναι επιστημονικές μετρήσεις αλλά λαϊκές πρακτικές μέσα που γεννήθηκαν εμπειρικά από αγρότες, κτηνοτρόφους γενικά τους ανθρώπους της υπαίθρου, οι οποίοι έπρεπε να επιβιώσουν…

Αμέσως παρακάτω θα σας παρουσιάσω τον τρόπο που παρατηρούσε τα μερομήνια ο προ-παππούς (Φαραντάκης Πέτρος) έτσι όπως τον δίδαξε στον παπά Γιάννη Κολοκοτρώνη και αυτός με την σειρά του μου τα εξήγησε πριν από χρόνια όμως.
Επίσης εγώ είμαι κακός μαθητής και κάποια πράγματα συν το χρόνο τα έχω ξεχάσει, αλλά πάνω κάτω μια ιδέα μπορείτε να πάρετε της συγκεκριμένης τεχνικής.
Είναι μια πολύ απλή τεχνική ίσως από τα ποιο εύκολα μερομήνια που θα συναντήσει κάποιος, αν και όπως προανέφερα κάποιες επιμέρους αναλύσεις και παρατηρήσεις δυστυχώς τις έχω ξεχάσει…:(

Ξεκινώντας

Η παρατήρηση αρχίζει 12:00 πμ την πρώτη Αυγούστου κάθε χρόνο και μέχρι να ολοκληρωθεί το 24ωρο τα φαινόμενα αφορούν τον πρώτο μήνα του έτους δηλαδή τον Γενάρη.
Οπότε από τις 12:00 πμ μέχρι τις 12:00 μμ της πρώτης Αυγούστου μαθαίνουμε τον καιρό που θα έχει ο Γενάρης της καινούριας χρονιά, μετά ο Φλεβάρης, ο Μάρτης κτλ..
Αυτή η σειρά όπως καταλαβαίνετε θα κρατήσει μέχρι 12 Αυγούστου και ώρα 12:00 μμ όπου τελειώνει ο δωδέκατος μήνας που είναι ο Δεκέμβρης.

12:01 όμως ξημέρωμα 13 Αυγούστου αρχίζουμε πάλι από την αρχή το μέτρημα. Αυτήν την φορά όμως οι μήνες αλλάζουν κάθε 12 ώρες. Δηλαδή από 12:00 το βράδυ μέχρι 12:00 μεσημέρι είναι ο Γενάρης, από 12:00 μεσημέρι της ίδια μέρα μέχρι 12:00 το βράδυ ο Φλεβάρης και μετά πάλι αλλάζει ο μήνας μέχρι το μεσημέρι και γίνετε Μάρτης, έπειτα Απρίλης κτλ…

Αυτή η μέτρηση όπως καταλαβαίνετε κρατάει 6 ημέρες οπότε 18 Αυγούστου στο ξημέρωμα της 19 Αυγούστου τελειώνει η εποχή παρατήρησης. Και αρχίζει η μελέτη των παρατηρήσεων μας.
Αφού λοιπόν έχουμε γράψει σε ένα τετράδιο για κάθε ημέρα και για κάθε ώρα της ημέρας τα απαραίτητα στοιχεία πρέπει να κάνουμε την πρόγνωση του καιρού της επόμενης χρονιάς.

Ποια είναι όμως τα στοιχεία που θα πρέπει να παρατηρεί κάποιος:

 Άνεμος 

• κατεύθυνση 
• ένταση

Θερμοκρασία 

• υγρασία 
• παγωνιά 
• καύσωνας

Γενική εικόνα ημέρας 

• ηλιοφάνεια 
• χιονόπτωση 
• βροχή

Αυτά τα φαινόμενα οφείλει να παρατηρεί ο “μετεωρολόγος” και στις 2 φάσεις, δηλαδή από 1-12 Αυγούστου και από 13-18 Αυγούστου και να τα σημειώνει σε ένα χαρτί. Έπειτα τα διασταυρώνει κάθε μήνα ξεχωριστά και όπου ταιριάζουν 100% μπορεί να γνωρίζει ακριβώς τον καιρό που θα υπάρχει τον συγκεκριμένο μήνα, όπου υπάρχουν διαφορές βγάζει τον μέσο όρο.

Τι σημαίνει το κάθε φαινόμενο
Το κάθε φαινόμενο χοντρά χοντρά σημαίνει το αντίθετο του. Δηλαδή αν μια μέρα φυσάει και βρέχει πολύ, τότε τον αντίστοιχο μήνα θα έχουμε καύσωνα και άπνοια.

Μερικά παραδείγματα για να καταλάβουμε καλύτερα:
την 1 Αυγούστου 12:00πμ έχουμε γράψει στο χαρτί μας ότι είχαμε άπνοια, ήταν μια πολύ ζεστή βραδιά και ο ουρανός δεν είχε κανένα σύννεφο.
Ενώ στις 13 Αυγούστου 12:00πμ στην δεύτερη φάση (το λεγόμενο δίπλωμα), τα στοιχεία που έχουμε καταγράψει είναι:
τα ίδια σύν ένα πολύ ελαφρύ νότιο άνεμο που υπήρχε εκείνη την στιγμή.

Το συμπέρασμα που πρέπει να εξάγουμε είναι ότι:
Την 1 Γενάρη της χρονιάς που θα έρθει θα έχουμε:
Βόρειο άνεμο πολύ δυνατής έντασης, κρύο πάρα πολύ και με μεγάλες πιθανότητες για εκτεταμένη χιονόπτωση.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι :
7 Αυγούστου 01:00μμ
Δυνατό μελτέμι από βόρια κατεύθυνση, αραιή συννεφιά, δροσερή μέρα χωρίς ζέστη.
Και στο δίπλωμα (16 Αυγούστου) 6-7 ώρα το πρωί είχαμε πολύ υγρασία.
Το συμπέρασμα είναι ότι στα μέσα του επόμενου Αυγούστου (11-15) θα έχουμε μεγάλο καύσωνα, ξηρή μέρα με άπνοια ή πολύ αδύναμους νότιους ανέμους.

Σε γενικές γραμμές δηλαδή ισχύει το ακριβώς αντίθετο από αυτό που υπάρχει την στιγμή που γίνετε η μέτρηση.

κρύο=ζέστη
άπνοια=δυνατός άνεμος
υγρασία=ξηρή ημέρα
βόρειος=νότιος

κτλ…

Κάπως έτσι ήταν τα μερομήνια που είχαν ανακαλύψει οι άνθρωποι για να μπορούν να έχουν ένα μπούσουλα σχετικά με τα μελλοντικά καιρικά φαινόμενα. Τα μερομήνια είναι διαφορετικά φυσικά από τόπο σε τόπο και από άνθρωπο σε άνθρωπο. 

Υπάρχουν πολύ πιο δύσκολα και πιο “μελετημένα”, εγώ απλά κατέγραψα αυτά που χρησιμοποιούσαν στο χωριό μου, τα οποία από ότι λένε οι παλαιοί δεν έπεφταν έξω. Οι επιστήμονες φυσικά ποτέ δεν παραδέχτηκαν τέτοιου είδους προγνώσεις, αλλά νομίζω ότι άσχετα αν είναι σωστά ή λάθος σαν μετεωρολογικά εργαλεία τα μερομήνια είναι μέρος της λαϊκής μας παράδοσης και πρέπει να καταγράφονται τουλάχιστον σαν τέτοια.

Δεν ξέρω αν κάποιος θα έχει την διάθεση και τον χρόνο να ασχοληθεί ποτέ με αυτά Αυγουστιάτικα εν μέσω διακοπών…
Αν κάποιος θελήσει να ασχοληθεί και να ξενυχτήσει για να καταγράψει τα φαινόμενα έστω και για πλάκα, να δει αν βγούνε αυτά αυτά που λένε να θυμάται 2 πράγματα.

1) Υποτίθεται ισχύουν για τον τόπο που παρατηρούμε το φαινόμενο. Δηλαδή δεν θα ήμαστε διακοπές στην Σκόπελο και θα περιμένουμε να βγούνε τα μερομήνια που καταγράψαμε στα Τρίκαλα
2) Τα μερομήνια όταν βγήκαν το ημερολόγιο πήγαινε πίσω 13 μέρες.
Δηλαδή το μέτρημα δεν ξεκινάει 1η Αυγούστου αλλά 13 Αυγούστου, οπότε όλα μετατίθενται 13 ημέρες πίσω…
Για τα μερομήνια 1η Αυγούστου είναι η 13 Αυγούστου…
hatzikos.blogspot.com

ΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 2011-2012

(Ανατολική Στερεά, Αττική, Εύβοια, Σποράδες, Βόρειες Κυκλάδες)

Σεπτέμβριος  2011

Αρκετές βροχές και αστάθειες έντονες, κατά διαστήματα, προβλέπονται κυρίως στο δεύτερο μισό του μήνα και θερμοκρασίες  χαμηλές  για την εποχή. Το τελευταίο δε δεκαήμερο του μήνα θα χει και  κακοκαιρίες,  που θα θυμίζουν λίγο από χειμώνα με περαιτέρω πτώση της θερμοκρασίας και αρκετές καταιγίδες.

Οκτώβριος 2011

Το σκηνικό του προηγούμενου μήνα, με τις αστάθειες και τις βροχές, φαίνεται να συνεχίζεται και τις πρώτες μέρες αυτού του μήνα και μάλιστα απ της 4-8/10 υπάρχουν ενδείξεις για έντονη κακοκαιρία. Βελτίωση του καιρού αναμένεται για τη συνέχεια και για αρκετό χρονικό διάστημα. Εξαίρεση στη καλοκαιρία αποτελεί το διάστημα 20-22 περίπου του μήνα και 25-26,  όπου θα χούμε κάποιες βροχές και ίσως καταιγίδες.

Νοέμβριος 2011

Με βροχές και υγρασίες, κατά διαστήματα, ξεκινά ο μήνας, αλλά παρόλα αυτά φαίνεται  να σταματούν μέσα στη πρώτη βδομάδα του μήνα. Έτσι, με καλοκαιρία γενικά χωρίς κάτι το αξιόλογο φαίνεται να κυλά το περισσότερο διάστημα αυτού του μήνα, με αρκετή ζέστη και έντονες υγρασίες. Μεταβολή του καιρού αναμένεται στο τελευταίο πενθήμερο του μήνα, με απότομη πτώση της θερμοκρασίας, βροχές και χιόνια στα ορεινά.

Δεκέμβριος 2011

Ο μήνας ξεκινά με βροχές και χειμερινό μοτίβο γενικά, χωρίς να λείπουν και τα χιόνια κυρίως στα ορεινά  Έτσι φαίνεται να είναι όλο το πρώτο δεκαήμερο του μήνα, με κάποια μικρά διαστήματα βελτίωσης ενδιάμεσα. Καλοκαιρία γενικά χωρίς κάτι αξιόλογο όλο το δεύτερο δεκαήμερο του, με αυξημένη θερμοκρασία. Αλλαγή του καιρού το τρίτο δεκαήμερο, με βροχές αρκετές και καταιγίδες. Σταδιακά το τελευταίο πενθήμερο του μήνα ο καιρός επιδεινώνεται περαιτέρω, με πτώση της θερμοκρασίας, βροχές στα πεδινά και χιονοπτώσεις στα ορεινά και όχι μόνο.

Ιανουάριος 2012

Στο ίδιο μοτίβο καιρικά ξεκινά και το νέο έτος, με κακοκαιρία και αρκετά χιόνια στα ορεινά και ημιορεινά. Βελτίωση του καιρού αναμένεται περί της 4 του μήνα. Από εκεί και πέρα  μεγάλο διάστημα του μήνα θα κυλήσει  με κάποιες λίγες βροχές και άνοδο της θερμοκρασίας κι έτσι θα φθάσουμε έως το τελευταίο περίπου δεκαήμερο του μήνα, χωρίς ο καιρός να φαίνεται να έχει αξιοσημείωτες κακοκαιρίες. Αλλαγή του καιρού αναμένεται το τελευταίο δεκαήμερο, με κακοκαιρίες κατά διαστήματα, μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας και τα χιόνια κατά περιόδους  να φθάνουν μέχρι και τις πεδινές περιοχές της ανατολικής Ελλάδας. Πιθανότερες ημερομηνίες χιονόπτωσης στα πεδινά 23-24/1 και 31/1.

Φεβρουάριος 2012

Με κακοκαιρία και χιόνια κάνει την είσοδο του ο Φλεβάρης κι έτσι την πρώτη και δεύτερη μέρα του μήνα θα έχουμε ισχυρή κακοκαιρία με θυελλώδεις βοριάδες και χιόνια. Από της 3/2 περίπου και για διάστημα 10 ημερών φαίνεται να είναι ήπιος ο καιρός γενικά χωρίς κάτι αξιόλογο. Το πιο ενδιαφέρον διάστημα του χειμώνα ξεκινά περί της 15/2 και για όλο το υπόλοιπο του μήνα ο καιρός θα είναι  άκρως χειμωνιάτικος, με αλλεπάλληλες κακοκαιρίες να διαδέχονται η μία την άλλη, δίνοντας ισχυρές  βροχές, αλλά και ισχυρές χιονοπτώσεις ακόμη και στα παραθαλάσσια της ανατολικής χώρας, κατά περιόδους.

Μάρτιος 2012

Χειμωνιάτικος ο καιρός το πρώτο πενθήμερο  και αυτού του μήνα, με βροχές και χιόνια ακόμη και σε πεδινές περιοχές. Βελτίωση του καιρού στη συνέχεια για διάστημα περίπου μιας βδομάδας, αλλά νέα επιδείνωση, με κρύα βροχές και χιόνια, από της 12-14 περίπου του μήνα. Βελτίωση εν συνεχεία του καιρού σε γενικές γραμμές. Χειμωνιάτικη αναμένεται η τελευταία βδομάδα του Μάρτη με πολλές βροχές, και χιόνια ακόμη και σε ημιορεινές περιοχές της ανατολικής Ελλάδας .

Απρίλιος 2012

Βελτίωση του καιρού με το ξεκίνημα σχεδόν Απρίλη. Έτσι, από τις πρώτες κιόλας μέρες του, ο καιρός θα βελτιωθεί σημαντικά και η θερμοκρασία θα αρχίσει να ανεβαίνει. Με σχετικά ήπιες συνθήκες θα κυλήσει μεγάλο διάστημα του μήνα αυτού. Κατά το τελευταίο όμως 10ήμερο, ο καιρός θα γίνει άστατος με αρκετές βροχές, πτώση της θερμοκρασίας και χιόνια στα ορεινά

Μάιος 2012

Με άστατο καιρό κατά περιόδους, με βροχές και καταιγίδες φαίνεται να ξεκινά ο μήνας αυτός, γρήγορα όμως ο καιρός θα αρχίσει να βελτιώνεται και η θερμοκρασία να ανεβαίνει σταδιακά. Εν συνεχεία, και από τα μέσα  περίπου του μήνα, ο καιρός θα καταστεί και πάλι άστατος, αρκετά βροχερός, με πτώση της θερμοκρασίας και με αυτές τις καιρικές συνθήκες θα περάσει όλο το δεύτερο μισό του μήνα αυτού.

Ιούνιος 2012

Αρκετά ζεστός ο μήνας αυτός το πρώτο εικοσαήμερό του, με καλοκαιρινές θερμοκρασίες. Αλλαγή με αστάθειες βροχές αλλά και ενίσχυση των βοριάδων το τελευταίο δεκαήμερο του μήνα.

Ιούλιος 2012

Με αρκετά μελτέμια κατά περιόδους ισχυρά και με θερμοκρασίες δροσερές για την εποχή θα ξεκινήσει ο μήνας κι έτσι θα κυλήσει η πρώτη του βδομάδα. Στη συνέχεια, ο καιρός αναμένεται να είναι αρκετά ζεστός μέχρι και τη τελευταία βδομάδα, όπου και πάλι θα έχουμε μελτέμια και σχετική δροσιά .

Αύγουστός 2012

Με μελτέμια αλλά και αστάθειες αρκετά έντονες ξεκινά ο μήνας. Τα μελτέμια φαίνεται να είναι το κύριο χαρακτηριστικό του μήνα αυτού και ειδικά το τελευταίο του δεκαήμερο αναμένεται να είναι έντονα και με αρκετή δροσιά.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1. Η παρατήρηση των σημαδιών του καιρού έγινε το διάστημα 14-25/8/2011, από τα Νέα Στύρα Ευβοίας  και η πρόβλεψη του καιρού αφορά τις εξής περιοχές : Ανατολική Στερεά, Αττική, Εύβοια, Σποράδες, Βόρειες Κυκλάδες.

2. Πρέπει να τονιστεί ότι η παρατήρηση γίνεται πάνω σε καιρικά σημάδια (κυρίως άνεμος, σύννεφα, βροχή, θολούρα, υγρασία και οποιαδήποτε έκφραση αυτών), ενώ ως συμπλήρωμα στις κακοκαιρίες – για την δυναμική τους ή όχι – υπολογίζονται, στο μέτρο του δυνατού και οι φάσεις της σελήνης, που πιθανόν να είναι παράγοντας ενίσχυσής τους.

3. Να τονίσουμε ότι η παρατήρηση των μερομηνιών, που είναι η πρακτική μέθοδος πρόγνωσης του καιρού και πραγματοποιείται από κάποιυς ανθρώπους της υπαίθρου εδώ και χιλιάδες χρόνια, έχει ως πρωταρχικό σκοπό να δώσει την γενική τάση του καιρού που θα επικρατήσει για το χρονικό διάστημα που ξεκινάει από την παρατήρηση των φαινομένων και ολοκληρώνεται σε 12 μήνες.

 ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΜΕΡΟΜΗΝΙΩΝ: Δημήτρης Τσούλης

karystiapress.gr