Αρχείο

Archive for the ‘Ιστορία’ Category

Αρχαία Ήπειρος

Τετάρτη, 7, Μαρτίου, 2012 Γράψτε ένα σχόλιο

Δείτε την Ιστορία της Ηπείρου σε τρία μέρη.
1. Προϊστορική περίοδος
2. Κλασσική περίοδος
3. Ρωμαϊκή κατοχή – Ανασκαφές

Αρχαία Ήπειρος Επ. 1  Προϊστορική περίοδος

Αρχαία Ήπειρος Επ. 2  Κλασσική περίοδος

Αρχαία Ήπειρος Επ. 3  Ρωμαϊκή κατοχή – Ανασκαφές

 

Αρχική

Ο πιο γνωστός χαρτογράφος του κόσμου

Δευτέρα, 5, Μαρτίου, 2012 Γράψτε ένα σχόλιο

Είναι η εποχή των μεγάλων ανακαλύψεων. Ταξιδευτές ανακαλύπτουν νέες ηπείρους, ο Κοπέρνικος διαπιστώνει πως οι πλανήτες γυρίζουν γύρω από τον ήλιο, και ο Μαρτίνος Λούθηρος, ένας αποσχισθείς μοναχός επαναστατεί ενάντια στην Καθολική Εκκλησία. Ο νεαρός Γεράρδος Μερκάτορ, ο οποίος γεννήθηκε το 1512 στη Φλάνδρα δεν έχει ιδέα ακόμη ότι θα γίνει ο μεγαλύτερος χαρτογράφος του κόσμου και ότι 500 χρόνια μετά ο κόσμος θα μιλάει ακόμα για το έργο του.

Φιλόσοφος, μαθηματικός και ο πιο γνωστός 
χαρτογράφος του κόσμου. Ο Γεράρδος Μερκάτορ 
είναι ο θεμελιωτής της μοντέρνας χαρτογραφίας. 
Γεννήθηκε σαν σήμερα πριν από 500 χρόνια.
(Κλικ στην εικόνα να δείτε άλλες 5 μεγαλύτερες)
Ο Γεράρδος Μερκάτορ

Ένας πλούσιος θείος φρόντισε ώστε ο μικρός να μορφωθεί καλά. Ο Γεράρδος αποδεικνύεται φιλομαθής και διακατέχεται από τη φιλοδοξία να αποτυπώσει τον νέο κόσμο που ανακαλύπτεται στις ακριβείς του διαστάσεις.

Στην πόλη Λέβεν, όπου σπουδάζει, έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με μαθηματικούς και χαρτογράφους. Αποκτά στέρεες επιστημονικές γνώσεις και φτιάχνει τη δική του επιχείρηση στην Αμβέρσα. 


Σχεδιάζει χάρτες, κατασκευάζει υδρογείους, συλλέγει πληροφορίες για την περιγραφή θαλάσσιων οδών. 

Η επιχείρηση ανθεί, όμως κάποια στιγμή η κατάσταση ανατρέπεται. Η κριτική στάση του απέναντι στη Βίβλο και στην πεποίθηση πως ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο από το τίποτα, τον φέρνουν σε σύγκρουση με το κατεστημένο της εποχής.
 Υδρόγειος του Mercator από το 1541. 
Είναι στο μουσείο Palazzo Ducale στην Urbania, Ιταλία
και είναι μία από τις περίπου 22  που έχουν διασωθεί.

Κανείς προφήτης στον τόπο του

Κανείς προφήτης στον τόπο του, κι έτσι όπως πολλοί άλλοι διανοούμενοι, θα εγκαταλείψει την Ολλανδία και θα μετοικήσει στη Γερμανία. 
Στο Ντούισμπουργκ θα ιδρυόταν κάποιο πανεπιστήμιο και θα του προσφερόταν μια έδρα. 
Τα σχέδια όμως ναυαγούν και εργάζεται τελικά ως καθηγητής σε γυμνάσιο. Κύριο επάγγελμά του πάντως παραμένει η χαρτογραφία.
Πάνω από 40 χρόνια σχεδιάζει χάρτες σύμφωνα με τις νεότερες επιστημονικές ανακαλύψεις. 
Η δουλειά του γίνεται περιζήτητη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Στόχος του όμως παραμένει η δημιουργία ενός ‘Άτλαντα’ όπως αυτός πρώτος τον ονόμασε. 
Ένα πολύτομο έργο με χάρτες που θα εξηγούσε τον κόσμο με θεολογικά κείμενα αλλά και ιστορικά και θα αναφερόταν ξεχωριστά σε κάθε χώρα.
Ο Γεράρδος Μερκάτορ δεν μας κληροδότησε μόνο την έννοια του Άτλαντα αλλά και μια εικόνα για τον κόσμο που ασκεί επιρροή μέχρι σήμερα.
Gudrun Stegen, Μαρία Ρηγούτσου, 
Υπεύθ. σύνταξης: Σπύρος Μοσκόβου Deutsche Welle
skai.gr
wikipedia

Κατηγορίες:Ιστορία, Κόσμος, video

Το πρώτο κοσμικό αλφάβητο της Κρήτης

Παρασκευή, 2, Μαρτίου, 2012 Γράψτε ένα σχόλιο

Παλαιότερα επικρατούσε η θεωρία ότι οι αρχαίοι Έλληνες παρέλαβαν το αλφάβητο από τους Φοίνικες, οι οποίοι κατοικούσαν στις ακτές της Συρίας – Παλαιστίνης. Ενώ συνέβη το αντίθετο: Οι Φοίνικες παρέλαβαν τη γραφή από τους Κρήτες αποίκους, οι οποίοι κατά τον 13ον π.Χ. αιώνα αποίκησαν τις ακτές της Παλαιστίνης ως Φιλισταίοι, όπως μας είναι γνωστοί, από την Παλαιά Διαθήκη. Ο Άρθουρ Έβανς, Άγγλος αρχαιολόγος υποστηρίζει: «Η Γραφή της Κρήτης είναι η μήτηρ της Φοινικικής γραφής».
Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Τον Ιούνιο του 1952 ο Άγγλος αρχιτέκτονας, ο Μάικλ Βέντρις ανακοίνωσε δημόσια ότι μπόρεσε να αποκρυπτογραφήσει μια άγνωστη μέχρι τότε γραφή, την Κρητικομυκηναϊκή γραμμική γραφή τύπου Β΄, στην οποία βρίσκονται γραμμένες πολλές πινακίδες από την Κρήτη, τις Μυκήνες, την Πύλο κ.ά. και, το κυριότερο, ότι η γλώσσα των πινακίδων αυτών είναι η Ελληνική.

Η σπουδαιότητα της ανακοίνωσης του Βέντρις για την επιστήμη γενικότερα (που έλυνε, επιτέλους, το μυστήριο, το μυστήριο των πινακίδων της γραμμικής γραφής Β’), αλλά ιδίως για τον ελληνικό πολιτισμό, που η γραπτή του παράδοση μεταφερόταν επτά περίπου αιώνες νωρίτερα (από τον 8ο αιώνα π.Χ. στον 15ον), ήταν ανυπολόγιστης σημασίας. Άλλαζαν, άρδην τα δεδομένα της ιστορίας μας, αφού αυτή εξαρτάται και προσδιορίζεται χρονικώς, κατά κύριο λόγο, από τις γραπτές μαρτυρίες.

Είχε προηγηθεί η έρευνα του Άγγλου αρχαιολόγου Έβανς, ο οποίος έκαμε ανασκαφές στην Κρήτη. Είχε παρατηρήσει ότι από τους κατασπαρμένους στα διάφορα μουσεία της Ευρώπης σφραγιδόλιθους, εκείνοι που η προέλευσή τους ήταν γνωστή προέρχονταν από την Κρήτη. Έτσι, κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι κοιτίδα της γραφής αυτής ήταν η Κρήτη. Γι’ αυτό το 1893 άρχισε τις έρευνες στην Κρήτη.

Ευθύς εξ αρχής ο Έβανς υποστήριξε ότι τα συλλαβογράμματα της γραμμικής γραφής Β’ δεν εκφράζουν γλώσσα ανατολικής προελεύσεως (όπως επιστεύετο πριν από την αποκρυπτογράφηση), αλλά μόνο ελληνικά. Ο Έβανς ακόμη είχε καταλήξει στο συμπέρασμα, βασιζόμενος σε παρατηρήσεις του επί της εξελίξεως των διαφόρων συλλαβογραμμάτων, ότι οι Φοίνικες παρέλαβαν τη γραφή από Κρήτες αποίκους, οι οποίοι μετά τον 13ον π.Χ. αιώνα αποίκησαν τις ακτές της Παλαιστίνης ως Φιλισταίοι. Έτσι, ο Έβανς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι: Η Γραφή της Κρήτης είναι η μήτηρ της Φοινικικής γραφής!..

Περίπου την ίδια εποχή ο Ρενέ Ντυσσώ διετύπωσε ανάλογη άποψη: «Οι Φοίνικες είχον παραλάβει πρωιμότατα το αλφάβητόν των παρά των Ελλήνων, οίτινες είχον διαμορφώσει τούτο εκ της Κρητομυκηναϊκής γραφής». Η διαφορά είναι ότι το φοινικικό σύστημα γραφής παρέμεινε συλλαβάριο, όπως ακριβώς το παρέλαβαν από τους Έλληνες, ενώ η ελληνική φυσιολογική εξέλιξη κατέληξε στο σημερινό γνωστό αλφαβητικό σύστημα γραφής, το πρώτο δηλαδή αλφαβητάριο στον κόσμο.

Αυτήν την γραφή Β’ επέτυχε να αποκρυπτο γραφήσει το 1952 ο Άγγλος αρχιτέκτονας Ventris με την συνεργασία του μεγάλου Ελληνιστή Τσάντγουικ, ο οποίος έχει γράψει σχετικά: «Όλοι οι Έλληνες πρέπει να σέβονται το κομμάτι αυτό του μαυρισμένου πηλού, γιατί αυτό κατ’ εξοχήν έπεισε τον κόσμο ότι οι δημιουργήσαντες τον μυκηναϊκόν πολιτισμό ήσαν Έλληνες. Η γλώσσα που μιλούσαν 1.700 χρόνια πριν να γεννηθεί ο Χριστός, είναι με μερικές διαφορές η ίδια γλώσσα με την ελληνική που μιλιέται σήμερα. Και υπάρχουν ακόμη πολλά που δεν τα ξέρουμε για τις απαρχές της ελληνικής γλώσσας…».

Ο Μάικλ Βέντρις, που πέτυχε την αποκρυπτογράφηση, ήταν χαρισματικό πνεύμα. Μπορούσε να μαθαίνει εύκολα ξένες γλώσσες, είχε μια σπάνια συνδυαστική φαντασία, ήταν ικανός να ξεχωρίζει τις κανονικότητες μέσα στην ποικιλία και γενικά, όπως γράφει ένας συνεργάτης του, «είχε τη δύναμη να διακρίνει την τάξη μέσα στο φαινομενικό χάος, το χάρισμα δηλαδή που χαρακτηρίζει το έργο όλων των μεγάλων ανδρών». Γι’ αυτό και επέτυχε να λύσει ένα τόσο μεγάλο πρόβλημα. Έτσι, έλυσε τη μεγάλη απορία χιλιάδων μελετητών της ελληνικής ιστορίας, τους οποίους απασχολούσε το ερώτημα: «Πώς συμβαίνει οι Έλληνες με τόσο υψηλό επίπεδο πολιτισμού να πάρουν το αλφαβητάριο από τους Φοίνικες;..». Ο θάνατός του το 1956, σε ηλικία 34 ετών σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, άφησε πολλά ερωτήματα, τα οποία παραμένουν αναπάντητα μέχρι σήμερα.
Χάρη στον Βέντρις αποδείχτηκε ότι η ελληνική, η αρχαιότερη γλώσσα απ’ όσες ομιλούνται και γράφονται σήμερα στην ευρωπαϊκή ήπειρο, είναι εντυπωσιακά αρχαιότερη από όσο εθεωρείτο στις αρχές του 20ού αιώνα. Τα ελληνικά και πρωτοελληνικά φύλα διέθεταν διάφορα συστήματα γραφής. Αυτό έγινε γνωστό από τις πήλινες πινακίδες που τα «αρχεία» της ελληνικής γης διαφύλαξαν επί χιλιετίες και ήρθαν στο φως κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, «γράμμα λίθων γαίας παναληθέος».

Τα γραπτά αυτά μνημεία παρουσιάζουν κανονική εξέλιξη: Πρώιμο εικονογραφικό στάδιο (ιερογλυφικό), συλλαβογραφικό, τέλος φθογγογραφικό. Δύο από αυτά τα συστήματα, το Κυπριακό συλλαβογραφικό και η Γραμμική γραφή Β’, έχουν ήδη αποκρυπτογραφηθεί και εκφράζουν ολοκάθαρα την ελληνική γλώσσα με αδιάσπαστη ενότητα μέχρι σήμερα.

Ο καθηγητής του πανεπιστημίου της Οξφόρδης και μεγάλος Ελληνιστής G. Murray γράφει: «Η ελληνική είναι η τελειότερη γλώσσα. Μια σκέψη μπορεί να διατυπωθεί με άνεση και χάρη στην Ελληνική, ενώ γίνεται δύσκολη και βαρειά στη Λατινική, Αγγλική, Γαλλική, Γερμανική κ.λπ.. Η Ελληνική είναι η τελειότερη γλώσσα, επειδή εκφράζει τις σκέψεις τελειοτέρων ανθρώπων».

Οι Ευρωπαίοι ειδικοί περί τα γλωσσικά στο σύνολό τους υποστηρίζουν ότι «η αρχαία ελληνική γλώσσα έχει υψηλή μορφοποιητική ικανότητα, που διαμορφώνει τη σκέψη και κάνει τους μαθητές που γνωρίζουν αρχαία ελληνικά, να διαπρέπουν στις θετικές επιστήμες».

Στην Ελλάδα, όμως, πανεπιστημιακός καθηγητής επιθυμεί διακαώς την κατάργηση της διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών στο Γυμνάσιο… Και υπάρχουν, δυστυχώς, ουκ ολίγοι ομονοούντες…

Ο Γερμανός φυσικός επιστήμων Μax Von Laye (Βραβείο Νόμπελ Φυσικής) γράφει: «Οφείλω χάριτας στη Θεία Πρόνοια, διότι ευδόκησε να διδαχθώ τα αρχαία Ελληνικά, που με βοήθησαν να διεισδύσω βαθύτερα στο νόημα των θετικών επιστημών». Τη δήλωση αυτή την έκαμε, όταν διαπίστωσε ότι η ελληνική γλώσσα είναι μια τέλεια μαθηματική δημιουργία, διαπίστωσε τη μαθηματική δομή της.

Εμείς συνεχίζουμε την «απλοποίησή» της μέχρι να την κάνουμε αγνώριστη. Σ’ αυτό απαντά ο Γάλλος καθηγητής Masse Roger λέγοντας: «Κάθε απλοποίηση στη γλώσσα είναι απλά ένα χάσιμο σκέψεως».

Αλλά, είναι διδακτικότατη η προτροπή του Προέδρου της Διεθνούς Ακαδημίας προς διάδοση του Πολιτισμού Φραγκίσκου Λιγκόρα, ο οποίος τον Μάρτιο του 1997 έκαμε την παρακάτω δήλωση στο Πάντειο Πανεπιστήμιο: «Έλληνες, να είστε υπερήφανοι που μιλάτε την Ελληνική γλώσσα ζωντανή και μητέρα όλων των άλλων γλωσσών. Μη την παραμελείτε, αφού αυτή είναι ένα από τα λίγα αγαθά που μας έχουν απομείνει και ταυτόχρονα το διαβατήριό σας για τον παγκόσμιο πολιτισμό. Ζωντανέψτε τους αρχαίους σας συγγραφείς, κάνετε γνωστόν το συλλογισμό τους…». 

Αρχική

Κατηγορίες:Ελλάδα, Ιστορία

Προϊστορικά ταξίδια: Μύθοι και πραγματικότητα

Τρίτη, 28, Φεβρουαρίου, 2012 Γράψτε ένα σχόλιο

Ποιες ήταν οι σχέσεις των κατοίκων της Ανατολικής Μεσογείου με την Ιβηρική Χερσόνησο την Εποχή του Χαλκού;
Έχουν βάση οι μύθοι που αναφέρονται στις θαλάσσιες περιπλανήσεις ηρώων μετά τον Τρωικό Πόλεμο, όπως ο νόστος του Τεύκρου, στον οποίον αποδίδεται η ίδρυση της ισπανικής πόλης Καρθαγένης, ενώ σύμφωνα με τον θρύλο οι άνδρες του έφτασαν μέχρι τις ακτές του Ατλαντικού;


Σύμφωνα με τον δρα Ευάγγελο Νικολόπουλο, αρχαιολόγο της Β΄ΕΠΚΑ, που ερεύνησε τις σχέσεις των δύο περιοχών πριν από τον φοινικικό αποικισμό, την περίοδο από τα τέλη της 2ης έως τις αρχές της 1ης χιλιετίας πΧ, η απάντηση είναι θετική, αλλά χωρίς απλουστεύσεις.
Αυτό φάνηκε και στην πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη που έδωσε για το θέμα στο αμφιθέατρο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (ΕΑΜ), στο πλαίσιο των εκδηλώσεων των Φίλων του ΕΑΜ, ομιλία που δεν επικεντρωνόταν μόνο σε ποικίλα αρχαιολογικά δεδομένα, αλλά και σε ασυνήθιστες προϊστορικές διαδρομές.
Μακριά από το «Κέντρο», δηλαδή το Αιγαίο και την ανατολική λεκάνη της Μεσογείου, αλλά και από την «Περιφέρεια», που όριζαν η Σικελία και η Σαρδηνία, υπήρχε το «Περιθώριο».
Έτσι τουλάχιστον χώριζε τον γνωστό κόσμο της 2ης χιλιετίας πΧ ο Άγγλος Άντριου Σέρατ (1946-2006), ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολόγους της γενιάς του.
«Ο διαχωρισμός αυτός, που στηρίζεται στη βάση ότι την Εποχή του Χαλκού και μέχρι τα τέλη της 2ης χιλιετίας πΧ οι θαλασσοπόροι της Ανατολικής Μεσογείου δεν είχαν φτάσει πέρα από τη Σαρδηνία, μπορεί να μετατοπιστεί δυτικότερα» πρότεινε ο κ. Νικολόπουλος, παραθέτοντας πληθώρα στοιχείων από έρευνες των τελευταίων ετών. Δεν γίνεται πλέον λόγος για μύθους, αλλά για πραγματικότητα.
Τριάντα όστρακα ημισφαιρικών κυπέλλων από ερυθρή μονόχρωμη κεραμική της χαλκολιθικής φάσης (μέσα 3ης χιλιετίας π.Χ.), που βρέθηκαν στον οικισμό Λες Μορέρες της επαρχίας Αλικάντε, στα νοτιοανατολικά παράλια της Ισπανίας, δεν έχουν κατασκευαστεί από πηλό της Ιβηρικής Χερσονήσου.
«Με πλησιέστερα παράλληλα δύο τύπους κυπέλλων από τη Μικρά Ασία και τη Σάμο, πρόκειται για τη μόνη αξιόπιστη περίπτωση πιθανής εισαγωγής από την Ανατολική Μεσόγειο κατά την 3η χιλιετία πΧ» ανέφερε ο ομιλητής, ξεκινώντας την «περιπλάνηση» από τα πιο πρώιμα χρόνια.
Σ’ αυτή την περίοδο ανήκουν και οι βραχογραφίες πλοίων από τη Μινόρκα, που παραπέμπουν σε πλοία της προ-δυναστικής Αιγύπτου της 4ης χιλιετίας, τα οποία εικονίζονται σε βραχογραφίες στην έρημο της Νουβίας.
Ή το graffitι πλοίου, που βρέθηκε στα τοιχώματα του Ντολμέν ντε λας Αντέλας στη βόρεια Πορτογαλία και μοιάζει πολύ με εκείνα που έχουν χαραχθεί σε δύο πλακίδια, το ένα από την Άβυδο της Αιγύπτου (2960 πΧ) και το άλλο από τα Μάλια της Κρήτης (μεταξύ 1400 και 1350 πΧ).
Τα στοιχεία πληθαίνουν προς το β’ μισό της 2ης χιλιετίας πΧ και λίγο αργότερα, εποχή με τα περισσότερα και σημαντικότερα στοιχεία ανατολικής προέλευσης. Τέτοιο είναι το παράδειγμα των δύο μυκηναϊκών οστράκων (πιθανότατα από σκύφο και αμφοροειδή κρατήρα), που βρέθηκαν στις όχθες του Γκουανταλκιβίρ, στην ενδοχώρα της Ανδαλουσίας και τα οποία χρονολογούνται μεταξύ 1375 και 1300 πΧ.
Η εργαστηριακή τους ανάλυση υπέδειξε ως τόπο παραγωγής τους το Μπερμπάτι Αργολίδας, έναν χώρο με πολλά εργαστήρια κεραμικής και παράδοση στη μαζική παραγωγή ειδικά τέτοιων αγγείων. Τα αγγεία αυτά δεν προορίζονταν τόσο για εγχώρια διακίνηση, αλλά εξάγονταν σε μεγάλες ποσότητες, κυρίως στην Κύπρο και δευτερευόντως στην Παλαιστίνη και στην κεντρική Μεσόγειο.

Από την Ιρλανδία μέχρι την Κύπρο
Η κεραμική δεν μονοπωλεί το ενδιαφέρον της έρευνας, καθώς μια σειρά από μεταλλικά αντικείμενα συνδέουν τις ιβηρικές ακτές με την ανατολική Μεσόγειο.
Όπως οι χάλκινες πόρπες πρώιμου τύπου που βρέθηκαν σε τάφους, αποθέτες και οικισμούς της Χερσονήσου και οι οποίες θεωρούνται εξωτικά στοιχεία για τους ιβηρικούς πληθυσμούς, καθώς δεν συνδέονται με κανενός τύπου τοπική παράδοση.
Οι περισσότερες από αυτές έχουν τις αντίστοιχές τους στην Κύπρο, περιοχή που σχετίζεται με πολλά ακόμα ευρήματα από την Ιβηρική Χερσόνησο, όπως τελετουργικά σκεύη, υποστάτες, φιάλες, αλλά και απεικονίσεις ασπίδων.
Οι τελευταίες μάλιστα, με τη χαρακτηριστική εγκοπή σε σχήμα V, παραπέμπουν σε ομοιώματα ή αφιερώματα ασπίδων που έχουν βρεθεί στους Δελφούς, την Κρήτη και τη Σάμο αλλά και σε ασπίδες από τη μακρινή Ιρλανδία, οι μόνες πραγματικές τέτοιου τύπου από την Εποχή του Χαλκού που σώζονται.
Σύμφωνα με τον ομιλητή, φαίνεται ότι η Ιρλανδία ήταν η κοιτίδα αυτής της ασπίδας και ότι οι ελληνικές και κυπριακές ασπίδες έχουν δυτική καταγωγή.
Ίσως μάλιστα τα ιρλανδικά δείγματα, που χρονολογούνται από ορισμένους πολύ πριν την 1η χιλιετία π. Χ., να είναι προγενέστερα και των ιβηρικών απεικονίσεων. Σ’ αυτή την περίπτωση φαίνεται ότι οι επιρροές «ταξίδεψαν» αντίστροφα, από την Ιβηρική Χερσόνησο προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Ίσως λοιπόν τα ταξίδια των ηρώων του Τρωικού Πολέμου να μην αποτελούν όλα θρύλους ή προϊόντα της προπαγάνδας των Ρωμαίων, που ήθελαν να ενσωματώσουν χωρίς προβλήματα τους κατοίκους των νέων εδαφών στην επικράτεια της Αυτοκρατορίας.

Ο δε μύθος του Τεύκρου από τη Σαλαμίνα, του καλύτερου τοξότη των Ελλήνων στον Τρωικό Πόλεμο, με ρίζες στη νησιωτική περιφέρεια της μυκηναϊκής ηπειρωτικής Ελλάδας και διαδρομές στην Κύπρο, τις παλαιστινιακές ακτές και τα νοτιοανατολικά παράλια της Ιβηρικής Χερσονήσου, δεν φαίνεται τυχαίος.
Οι περιπλανήσεις του συμπίπτουν με την πορεία της πρώτης εισηγμένης τροχήλατης -και δη της μυκηναϊκής- κεραμικής προς την Ιβηρική Χερσόνησο, αλλά και με τις πλουσιότερες περιοχές της Χερσονήσου σε κασσίτερο, χαλκό, μόλυβδο και άργυρο, όπως η Μούρθια, η νοτιοδυτική Ανδαλουσία και η Γαλικία.
«Κάποιοι, λοιπόν, ταξίδευαν στην ανοιχτή θάλασσα της δυτικής Μεσογείου, πέρα από τη Σαρδηνία, ίσως και στον αγριεμένο Ατλαντικό, τουλάχιστον 500 χρόνια πριν ιδρυθούν οι πρώτες φοινικικές αποικίες;
Τώρα έχουμε τα στοιχεία για να υποστηρίξουμε ότι ανταλλαγές γίνονταν μεταξύ Ανατολής και Δύσης από τόσο νωρίς, όταν πλοία από την ανατολική Μεσόγειο προσέγγιζαν τις ιβηρικές ακτές, όχι τυχαία, αλλά με συγκεκριμένους σκοπούς.
Δεν είμαστε βέβαιοι από πού ήταν οι καπεταναίοι και από πού το πλήρωμα. Ξέρουμε όμως ότι οι έμποροι και οι πρωτοπόροι στη μεταλλουργία Κύπριοι είναι αυτοί που κυρίως άφησαν τα υλικά ίχνη τους στα χώματα της Ιβηρικής Χερσονήσου».
Με την εικόνα αυτή ολοκληρώθηκε το νοερό ταξίδι στη Μεσόγειο, που αποτέλεσε γέφυρα πολιτισμών ακόμα και σε εποχές τόσο μακρινές όπως η δεύτερη – ίσως και η τρίτη- χιλιετία πΧ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αποκαλυπτικές έρευνες για τα προϊστορικά ταξίδια στο Αιγαίο

Προϊστορικοί άνθρωποι μπορεί να ταξίδεψαν στο Αιγαίο πριν από 15.000 χρόνια, σύμφωνα με νέα στοιχεία που ανακάλυψαν επιστήμονες -μεταξύ των οποίων και Έλληνες-, οι οποίοι χρησιμοποίησαν νέες τεχνικές χρονολόγησης πετρωμάτων. Όπως o οψιδιανός, το ηφαιστειακό πέτρωμα με την υαλώδη μορφή, που εξαιτίας της σύστασης και της ανθεκτικότητάς του χρησιμοποιήθηκε από τα τέλη της Ανώτερης Παλαιολιθικής περιόδου (πριν από 35.000 έως 11.000 χρόνια) για την κατασκευή εργαλείων και όπλων.

«Ο οψιδιανός ήταν ένα πολύτιμο πέτρωμα που βρίσκεται μόνο στη Μήλο, με λίγα κοιτάσματα στην Αντίπαρο και στο Γυαλί (νησάκι μεταξύ Νισύρου και Κω). Από εκεί και μέσω του εμπορίου διαδόθηκε σε όλο το Αιγαίο, καθώς και στην ηπειρωτική χώρα», εξηγεί ο κ. Νικόλαος Λάσκαρης από το Πανεπιστήμιο του Αιγαίου στο διαδικτυακό περιοδικό Past Horizons.

Έτσι, οι άνθρωποι πριν από την Εποχή του Χαλκού που ήθελαν να αποκτήσουν αιχμηρά εργαλεία και όπλα είχαν μία μόνο λύση: να ταξιδέψουν με πλοίο μέχρι τη Μήλο. Και όπως φαίνεται από τις νέες έρευνες, αυτό ακριβώς έκαναν.

Ενδείξεις για ταξίδια στη Μήλο από την παλαιολιθική εποχή έχουν βρεθεί στο σπήλαιο Φράγχθι του νομού Αργολίδας, μια από τις σημαντικότερες προϊστορικές θέσεις στην Ελλάδα. Το σπήλαιο κατοικήθηκε σίγουρα από τον Homo sapiens (30000 π. Χ.), πιθανόν και από τον άνθρωπο του Νεάντερταλ (40000 π. Χ.), ενώ υπάρχουν ενδείξεις συνεχούς κατοίκησης μέχρι το 3000 π.Χ., καθιστώντας το έναν από τους μακροβιότερους τόπους συνεχούς ανθρώπινης παρουσίας.

Στο εσωτερικό του βρέθηκαν μοναδικά ευρήματα, όπως ένας ανθρώπινος σκελετός, ηλικίας 10.000 – 8.000 ετών, πήλινα θραύσματα, ειδώλια, αγαλματίδια, χάντρες, κατεργασμένα όστρακα και οψιδιανός της παλαιολιθικής εποχής. Η τελευταία ανακάλυψη έφερε τα πάνω κάτω στην αντίληψη για τις θαλάσσιες μεταφορές, καθώς γεωχημικές έρευνες έδειξαν ότι πρόκειται για οψιδιανό που προήλθε από το αιγαιοπελαγίτικο νησί, 80 μίλια μακριά από το σπήλαιο. Ωστόσο η απάντηση για το πότε έγινε αυτή η μεταφορά δεν ήταν εύκολο να δοθεί.

«Επρόκειτο για ναυτικούς που πέρναγαν από το ένα νησί του Αιγαίου στο άλλο, φτάνοντας μέχρι τη Μικρά Ασία και την ελληνική ενδοχώρα», αναφέρει ο κ. Λάσκαρης, ο οποίος μαζί με τους συνεργάτες του δημοσιεύουν σχετικό άρθρο στο «Journal of Archaeological Science», στο τεύχος του Σεπτεμβρίου 2011.

«Μέχρι σήμερα μόνο στο Σπήλαιο Φράγχθι έχουν βρεθεί οψιδιανοί που χρονολογούνται περίπου στο 8500 π. Χ. Με τα νέα δεδομένα όμως αποδεικνύεται ότι υπήρξε μια πιο πρώιμη επαφή με τα παράκτια μέρη», συμπληρώνει.

Ο Έλληνας επιστήμονας και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν μια μέθοδο που λέγεται χρονολόγηση της υδάτωσης του οψιδιανού (obsidian hydration dating, OHD), η οποία συνδυάστηκε μαζί με μια νέα τεχνική, τη φασματομετρία δευτερογενούς μάζας ιόντων της διαποτισμένης επιφάνειας (secondary ion mass spectrometry of surface saturation, SIMS-SS).

«Μια φρεσκοκομμένη επιφάνεια οψιδιανού περιέχει μικροσκοπικές ρωγμές, μέσα στις οποίες το νερό απορροφιέται με τον χρόνο», δηλώνει η ερευνήτρια Έλερι Φραχμ από το Πανεπιστήμιο Μινεσότα Twin Cities και πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης για τη Μελέτη του Οψιδιανού, η οποία εξηγεί στο περιοδικό γιατί έγινε η συγκεκριμένη επιλογή μεθόδων.

Η OHD από μόνη της δεν είναι πολύ αξιόπιστη στη χρονολόγηση πετρωμάτων. Με τη νέα τεχνική SIMS-SS, οι επιστήμονες μπορούν να υπολογίσουν την ποσότητα του νερού που εισχωρεί στο πέτρωμα. «Μια δέσμη σωματιδίων απομακρύνει τα ιόντα από τις λεπτές σαν φλούδα κρεμμυδιού στρώσεις του οψιδιανού. Είναι σαν να υπολογίζουμε τη σύνθεση κάθε μίας από αυτές», τονίζει. Με αυτό τον τρόπο, κάθε αλλαγή στο περιεχόμενο του νερού μπορεί να διερευνηθεί σε βάθος, αποκαλύπτοντας ακριβώς το πώς έγινε αυτή η αλλαγή.

Με τη νέα μέθοδο, ο κ. Λάσκαρης και οι συνεργάτες του απέδειξαν ότι αντικείμενα από οψιδιανό της Μήλου κατασκευάστηκαν στην ενδοχώρα πολύ νωρίτερα από ό,τι αρχικά θεωρείτο. Με άλλα λόγια, οι προϊστορικοί άνθρωποι πραγματοποίησαν θαλάσσια ταξίδια στα νησιά -με άγνωστους μέχρι σήμερα τύπους πλοίων- από πολύ νωρίς.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Λόγω ξηρασίας χάθηκαν οι Μάγια;

Σάββατο, 25, Φεβρουαρίου, 2012 Γράψτε ένα σχόλιο

Η έντονη ξηρασία το καλοκαίρι ίσως εξαφάνισε τον πολιτισμό τους.

Διάφορες θεωρίες έχουν προταθεί για την κατάρρευση του πολιτισμού των Μάγια που ήκμασε από το 250 μ.Χ ως το 900 μ.Χ στην Κεντρική Αμερική – για παράδειγμα κάποιες κάνουν λόγο για κοινωνικές αναταραχές και εμφάνιση ασθενειών. Μια νέα μελέτη προσθέτει στη λίστα των θεωριών την έλλειψη βροχοπτώσεων που σύμφωνα με τους ερευνητές αποτέλεσε τον καθοριστικό παράγοντα στην πτώση του σπουδαίου πολιτισμού.

Χάθηκε η βροχή

Το Συμβούλιο Φυσικής Περιβαλλοντικής Ερευνας της Μ.Βρετανίας χρηματοδότησε μια έρευνα για τις αιτίες της κατάρρευσης του πολιτισμού των Μάγια. Την έρευνα διεξήγαγαν ειδικοί από το Μεξικό και τη Μ.Βρετανία οι οποίοι υποστηρίζουν ότι υπεύθυνη για την κατάρρευση του πολιτισμού ήταν η έλλειψη βροχοπτώσεων, ειδικά κατά τη θερινή περίοδο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, την περίοδο από το 800 ως το 950 μ.Χ υπήρξε μια μείωση των βροχοπτώσεων της τάξης του 25-40% ετησίως. Η μείωση αυτή θεωρητικώς δεν είναι τόσο σημαντική ώστε να προκαλέσει μεγάλο πρόβλημα αλλά, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, το ζήτημα ήταν ότι η απουσία βροχοπτώσεων δεν ήταν «ομοιόμορφη» καθ’όλη τη διάρκεια του έτους αλλά εντεινόταν το καλοκαίρι.

Η σχεδόν παντελής έλλειψη νερού τα καλοκαίρια σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες δημιουργούσε κάθε χρόνο συνθήκες ξηρασίας. Η καλοκαιρινή ξηρασία ήταν τόσο έντονη ώστε είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις που οδήγησαν τελικά στην πτώση της αυτοκρατορίας των Μάγια και στην κατάρρευση του πολιτισμού τους.

Η εξήγηση
«Για περισσότερο από έναν αιώνα διερευνάται η θεωρία των κλιματικών αλλαγών και ειδικότερα της ξηρασίας ως αιτίας για την κατάρρευση του πολιτισμού των Μάγια. Αν και πολλοί ερευνητές είχαν αναπτύξει σενάρια ακραίων καιρικών συνθηκών, εντούτοις δεν είχε υπολογισθεί μέχρι σήμερα η ένταση της ξηρασίας που έπληξε τους Μάγια. Μελετώντας διάφορα δεδομένα καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα κλιματικό μοντέλο που να συνδυάζει τις κλιματικές αλλαγές με τις επιπτώσεις που είχαν στις περιοχές των Μάγια»αναφέρει ο Μάρτιν Μεντίνα Ελιζάντε, καθηγητής του Κέντρου Επιστημονικής Ερευνας του Γιουκατάν στο Μεξικό που ήταν μέλος της ερευνητικής ομάδας.

«Το καλοκαίρι ήταν η εποχή που οι Μάγια καλλιεργούσαν και αναπλήρωναν τα αποθέματα γλυκού νερού. Σε διάφορες περιοχές όπως αυτή του Γιουκατάν δεν υπάρχουν ποτάμια και η βροχή ήταν ο μόνος ‘τροφοδότης’ των αποθεμάτων. Οι συνθήκες ξηρασίας κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, φαινόμενο που διήρκεσε για πολλά συνεχόμενα έτη, οδήγησαν σε δραματική έλλειψη νερού που είχε ως αποτέλεσμα να υπάρξουν σοβαρές κοινωνικές επιπτώσεις που με τη σειρά τους οδήγησαν στην εγκατάλειψη των πόλεων ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την κατάρρευση του πολιτισμού των Μάγια» αναφέρει ο Ελκο Ρόλινγκ, καθηγητής του Πανεπιστημίου του Σαουθάμπτον που συμμετείχε στη νέα μελέτη η οποία δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Science».

Η μελέτη θεωρείται σημαντική επειδή προσφέρει στοιχεία για το τι μπορεί να συμβεί αν εμφανιστούν μελλοντικά ανάλογες συνθήκες στην ίδια περιοχή. «Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις δύο εποχές αλλά το σήμα κινδύνου είναι ξεκάθαρο. Μια έλλειψη νερού που σε πρώτη φάση φαίνεται ασήμαντη μπορεί να εξελιχθεί σε μεγάλο και διαχρονικό πρόβλημα. Σήμερα έχουμε το πλεονέκτημα της γνώσης και πρέπει να δράσουμε αναλόγως»αναφέρουν οι ερευνητές.

Θοδωρής Λαΐνας στο Βήμα
Κατηγορίες:Ιστορία

Ούτε ένας Έλληνας δεν γεννήθηκε το διάστημα 16 με 28 Φεβρουαρίου 1923

Πέμπτη, 2, Φεβρουαρίου, 2012 Γράψτε ένα σχόλιο

Όσο κι αν ψάξετε, σε οποιοδήποτε αρχείο των ελληνικών ληξιαρχείων, δεν πρόκειται να βρείτε ούτε έναν Έλληνα ή Ελληνίδα που να έχει καταχωρηθεί με ημερομηνία γέννησης από 16 έως 28 Φεβρουαρίου 1923! Αυτό αποκαλύπτει ο κ. Διονύσης Σιμόπουλος, Διευθυντής του Ευγενιδείου Πλανηταρίου. Όχι, φυσικά, γιατί δεν είχαμε ούτε μία γέννα σε μία ολόκληρη περίοδο 13 ημερών, αλλά γιατί απλούστατα το 1923 είχε μόνο 352 ημέρες”! Όπως εξηγεί ο κ. Σιμόπουλος, από τον Φεβρουάριο του 1923, έλειπαν 13 ολόκληρες ημέρες, δηλαδή το διάστημα μεταξύ 16 και 28 Φεβρουαρίου! Γιατί έγινε αυτό; Ιδού η εξήγηση:

Ένα σωστό ετήσιο ημερολόγιο πρέπει να έχει ως βάση του τον ακριβή χρόνο που χρειάζεται η Γη για να συμπληρώσει μία πλήρη περιφορά της γύρω από τον Ήλιο. Αυτή η κίνηση της Γης αντικαθρεπτίζεται στην φαινόμενη κίνηση του Ήλιου ανάμεσα στους αστερισμούς. Οι Βαβυλώνιοι κατέγραψαν για πρώτη φορά την αργή αυτή φαινόμενη κίνηση του Ήλιου από τη Δύση προς την Ανατολή, γιατί παρατηρούσαν προσεχτικά τον ορίζοντα την ώρα της Δύσης. Και οι παρατηρήσεις τους εκείνες τους απεκάλυψαν ότι ο Ήλιος επέστρεφε στην αφετηρία του μετά από περίπου 360 ημέρες. Έτσι οι Βαβυλώνιοι χώρισαν τον κύκλο σε 360 μοίρες, κάτι που παραμένει σε ισχύ ακόμη και σήμερα, και θέσπισαν συγχρόνως ένα μεικτό σεληνιακό και ηλιακό ημερολόγιο 360 ημερών, με προσθήκες εμβόλιμων εορτάσιμων ημερών που δεν έλυναν όμως το πρόβλημα της επακριβούς διάρκειας του έτους.

Ένα ορθογραφικο λάθος “γέννησε” την “γρουσουζιά” των δίσεκτων ετών!

Κάτι ανάλογο ίσχυε και για το ρωμαϊκό ημερολόγιο, το οποίο το 44 π.Χ. ο Ιούλιος Καίσαρ το άλλαξε ριζικά και με τη βοήθεια του Έλληνα αστρονόμου Σωσιγένη από την Αλεξάνδρεια εγκαθίδρυσε το Ημερολόγιο που φέρει έκτοτε το όνομά του. Ο Σωσιγένης βασισμένος στους υπολογισμούς του πατέρα της αστρονομίας Ιππάρχου (ο οποίος έναν αιώνα νωρίτερα είχε προσδιορίσει ότι το ηλιακό ή τροπικό έτος έχει διάρκεια ίση με 365,242 ημέρες), θέσπισε ένα ημερολόγιο του οποίου τα έτη είχαν 365 ημέρες ενώ σε κάθε τέταρτο έτος πρόσθεταν μία ακόμη ημέρα, μετά την «έκτη προ των καλενδών του Μαρτίου», που ονομάζονταν «bis sextus». Έτσι η ημέρα αυτή, επειδή μετριόταν δύο φορές, ονομάζεται ακόμη και σήμερα «δις έκτη» και το έτος που την περιέχει «δίσεκτο».

Η παρανόηση λοιπόν του λαού ότι τα δίσεκτα έτη είναι «γρουσούζικα» («κι αν έρθουν χρόνια δίσεχτα και μήνες οργισμένοι» όπως λέει το δημοτικό μας τραγούδι) ίσως να προέρχεται από την λανθασμένη αντίληψη της ετυμολογίας και της ορθογραφίας του πρώτου συνθετικού της λέξεως «δίσεκτο». Αντί δηλαδή του σωστού «δις» με γιώτα (που σημαίνει δύο φορές) να εννοείται λανθασμένα το αχώριστο προθεματικό μόριο «δυς» με ύψιλον που έχει την έννοια της δυστυχίας, «της δυσκολίας, της κακής καταστάσεως ή του απευκταίου αποτελέσματος».

Ένα λάθος 11 λεπτών, “μετακινούσε” συνεχώς την Εαρινή Ισημερία!

Αλλά και το Ιουλιανό Ημερολόγιο δεν ήταν τέλειο. Γιατί παρ’ όλο τον καλύτερο προσδιορισμό του ηλιακού έτους από τον Σωσιγένη, υπήρχε ακόμη μια μικρή απόκλιση από την πραγματικότητα αφού η διάρκεια του ηλιακού έτους είναι 365,242199 ημέρες. Έτσι το καθορισμένο από τον Σωσιγένη έτος είναι μικρότερο του πραγματικού κατά 0,0078 της ημέρας, δηλαδή κατά 11 λεπτά και 13 περίπου δευτερόλεπτα, χρόνος που εκ πρώτης όψεως φαίνεται σχεδόν ασήμαντος. Κάθε τέσσερα όμως χρόνια το μικρό αυτό λάθος γίνεται περίπου 45 λεπτά, και κάθε 129 χρόνια φτάνει την μία ολόκληρη ημέρα.

Μέσα στα πρώτα 400 χρόνια από την εφαρμογή του Ιουλιανού Ημερολογίου το λάθος είχε φτάσει τις τρεις ημέρες με αποτέλεσμα το 325 μ.Χ. η εαρινή ισημερία να συμβεί στις 21 Μαρτίου. Το λάθος των 11 περίπου λεπτών του Ιουλιανού Ημερολογίου συσσωρευόταν και η εαρινή ισημερία μετατοπιζόταν όλο και πιο ενωρίς. Έτσι ενώ την εποχή του Χριστού η εαρινή ισημερία συνέβαινε στις 23 Μαρτίου, το 325 μ.Χ. συνέβη στις 21 Μαρτίου, και το 1582 μ.Χ. είχε φτάσει να συμβαίνει στις 10 Μαρτίου, γεγονός που δημιουργούσε προβλήματα στον ακριβή καθορισμό του εορτασμού του Χριστιανικού Πάσχα σύμφωνα με τον όρο που είχε θεσπίσει η Α’ Oικουμενική Σύνοδος.

Η διόρθωση του λάθους με την “εξαφάνιση” 10 ημερών!

Το 1572, ο ιησουίτης αστρονόμος Χριστόφορος Κλάβιους, με τη βοήθεια του αστρονόμου Λουίτζι Λίλιο, επεξεργάστηκε την παπική βούλλα της ημερολογιακής μεταρρύθμισης. Με αυτήν η 5η Οκτωβρίου 1582 ονομάστηκε 15η Οκτωβρίου και με αυτόν τον τρόπο διορθώθηκε το λάθος των 10 ημερών, που είχε συσσωρευτεί στους προηγούμενους 11 αιώνες, και για να επιστρέψει η εαρινή ισημερία στην 21η Μαρτίου, όπως ήταν κατά την Α’ Οικουμενική Σύνοδο του 325 μ.Χ.

Για να μην επαναληφθεί το λάθος του Ιουλιανού Ημερολογίου, ο Λίλιο όρισε επίσης ότι δίσεκτα θα είναι τα έτη που ο αριθμός τους διαιρείται με το 4 εξαιρουμένων των «επαιωνίων», τα έτη δηλαδή των αιώνων, από τα οποία όριζε ως δίσεκτα μόνον όσα έχουν αριθμό αιώνων που διαιρείται με το 4. Με αυτή την τροποποίηση το έτος 1900 δεν ήταν δίσεκτο, ενώ αντίθετα το επαιώνιο έτος 2000 ήταν δίσεκτο. Η τροποποίηση αυτή δηλαδή καθορίζει ότι σε κάθε 400 χρόνια έχουμε 97 δίσεκτα έτη αφού το λάθος του Ιουλιανού Ημερολογίου είναι 3 ημέρες και 3 ώρες περίπου κάθε 400 χρόνια. Μ’ αυτό τον τρόπο διορθώνουμε το λάθος των τριών ημερών, παραμένει όμως ένα λάθος τριών περίπου ωρών κάθε 400 χρόνια που θα συσσωρευτεί σε μία περίπου ημέρα το έτος 3081 μ.Χ..

Η απόφαση της ελληνικής πολιτείας να “εξαφανίσει” 13 μέρες!

Στα Ορθόδοξα κράτη η αρχή της μεταρρύθμισης ξεκίνησε το 1895 όταν ο οικουμενικός πατριάρχης Άνθιμος Ζ’ εξέφρασε «πόθους και ευχάς υπέρ ενός ενιαίου ημερολογίου δι’ άπαντας τους χριστιανικούς λαούς». Έτσι το 1903, μετά από ερώτημα του πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιωακείμ Γ’, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος σε συνεργασία με τη θεολογική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών αποφάσισε ότι «αι ορθόδοξοι Εκκλησίαι εν συνεννοήσει μετ’ αλλήλων και μετά της πολιτείας εκάστης αυτών δύνανται να επιχειρήσωσι την μεταρρύθμισιν του νυν εν χρήσει παρ’ ημίν ημερολογίου συμφώνως προς τας προόδους και τα πορίσματα της αστρονομικής επιστήμης».

Το 1919 η ελληνική πολιτεία ανακίνησε και πάλι το ημερολογιακό θέμα και τελικά τον Ισανουάριο του 1923 αντικατέστησε νομοθετικά το Ιουλιανό Ημερολόγιο με το Γρηγοριανό και όρισε την έναρξη της εφαρμογής του την 16η Φεβρουαρίου 1923. Για να γίνει η διόρθωση η 16η Φεβρουαρίου ονομάστηκε 1η Μαρτίου, δηλαδή αφαιρέθηκαν 13 ημέρες από το έτος 1923.

Αυτό έγινε γιατί στις 10 ημέρες λάθους μεταξύ Γρηγοριανού και Ιουλιανού από το 325 έως το 1582 είχε επέλθει καθυστέρηση και άλλων τριών ημερών στα περίπου 340 χρόνια που είχαν παρέλθει από την πρώτη εισαγωγή του Γρηγοριανού Ημερολογίου. Γι’ αυτό άλλωστε το έτος 1923 στην Ελλάδα δεν είχε 365 ημέρες αλλά 352, οπότε και κανένας Έλληνας υπήκοος δεν έχει πιστοποιητικό γέννησης με ημερομηνία από 16 έως 28 Φεβρουαρίου 1923.

Η εκκλησία δεν ακολουθεί το Γρηγοριανό ημερολόγιο, αλλά το Αναθεωρημένο Ιουλιανό, το οποίο είναι ακριβέστερο του Γρηγοριανού.

Αρχική

Κατηγορίες:Ιστορία, Περίεργα

Σμύρνη: Η καταστροφή μιας κοσμοπολίτικης πόλης 1900-1922 (Βίντεο)

Τετάρτη, 1, Φεβρουαρίου, 2012 Γράψτε ένα σχόλιο

Η σκηνοθέτις Μαρία Ηλιού και ο ιστορικός σύμβουλος Αλέξανδρος Κιτροέφ, μετά από τέσσερα χρόνια έρευνας, παρουσιάζουν ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ για τη Σμύρνη, με άγνωστο οπτικό υλικό από αμερικανικά και ευρωπαϊκά αρχεία.

Το ιστορικό ντοκιμαντέρ και η παράλληλη έκθεση στο μουσείο Μπενάκη είναι μεγάλης σημασίας όχι μόνο γιατί το ελληνικό κοινό θα δει άγνωστες εικόνες από τη Σμύρνη αλλά και γιατί συγχρόνως οι δύο συνεργάτες, φέρνουν μια νέα ματιά στον τρόπο με τον οποίο διηγούνται την ιστορία.


Ενενήντα χρόνια μετά την καταστροφή, οι δυο συνεργάτες θέλουν να τιμήσουν τον κόσμο που χάθηκε το 1922 αλλά και συγχρόνως την επιστήμη της ιστορίας.

Ιστορικοί από την Αμερική και την Ευρώπη μιλούν για την μεγάλη Ιστορία ενώ Σμυρνιοί, πρώτης, δεύτερης και τρίτης γενιάς, αφηγούνται τις προσωπικές τους ιστορίες. Μάλιστα, τρεις από αυτούς, ξετυλίγουν οικογενειακές μικροιστορίες σε σχέση με τα γεγονότα, από την Ελληνική, την Αρμενική και την Τουρκική πλευρά, από τα χρόνια του κοσμοπολιτισμού ως τα χρόνια της καταστροφής.

Το ντοκιμαντέρ και η ομώνυμη φωτογραφική έκθεση τεκμηριώνονται με σπάνιο φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό που σταχυολογήθηκε από αρχεία της Αμερικής και της Ευρώπης. Για πρώτη φορά δημοσιεύονται άγνωστες εικόνες της Σμύρνης από ιδιωτικές συλλογές, όπως αυτή του Pierre De Gigord, και από τα αρχεία της Library of Congress, του Πανεπιστημίου του Princeton και του Harvard, του Near East Relief, του Imperial War Museum, της Pathe, του Albert Kahn Fondation και άλλων ιδρυμάτων της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Για την ηχητική επένδυση της ταινίας η μοντέρ Αλίκη Παναγή χρησιμοποίησε ήχους εποχής προκειμένου να ζωντανέψουν τα γεγονότα, ενώ ο μουσικός Νίκος Πλατύραχος, βασίστηκε σε τραγούδια από τη Σμύρνη και επιτυχίες της εποχής για να συνθέσει την πρωτότυπη μουσική του.

Το ντοκιμαντέρ και η φωτογραφική έκθεση βασίζονται στην ιδέα ότι η Σμύρνη παρ’ όλο που καταστράφηκε με τραγικό τρόπο κατά κάποιο τρόπο εξακολουθεί να υπάρχει. Εξακολουθεί να είναι μια ιδέα, ένας τρόπος ζωής, που έχει να κάνει με τον κοσμοπολιτισμό, τη Σμύρνη της χαράς της ζωής αλλά και των θρήνων. Τη Σμύρνη μπορεί να την έχει κανείς πάντα μαζί του.


Το ντοκιμαντέρ προβάλλεται στο πλαίσιο της ομότιτλης έκθεσης που φιλοξενεί το Μουσείο Μπενάκη. http://www.benaki.gr/

Παραγωγή: Ελληνική
Σκηνοθέτης: Μαρία Ηλιού 
Επιμέλεια: Μαρία Ηλιού 
Ιστορικός Σύμβουλος: Αλέξανδρος Κιτροέφ 
Μουσική: Νίκος Πλατύραχος 
Μοντάζ: Αλίκη Παναγή 
Διεύθυνση Φωτογραφίας: Allen Moore 
Παραγωγή: ΠΡΩΤΕΑΣ μη κερδοσκοπική εταιρεία 
tvrip by froulis 
Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ- (1922) – Ολόκληρη η ταινία.


Πολυβραβευμένη ταινία του Νίκου Κούνδουρου που αναφέρεται στην πυρπόληση και καταστροφή της Σμύρνης. Η ταινία βασίστηκε σε αυθεντικές μαρτυρίες από το μυθιστόρημα «Το νούμερο 31328» του Ηλία Βενέζη και στην οποία απαγόρευσαν την προβολή της στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Φεστιβάλ

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1978Φεστιβάλ Λονδίνου (Αγγλία) 1981Φεστιβάλ Κέιπ-Τάουν (Νότιος Αφρική) 1982Φεστιβάλ Μελβούρνης (Αυστραλία) 1982Φεστιβάλ Βαλένθια (Ισπανία) 1982Φεστιβάλ Σεντ-Ετιέν (Γαλλία) 1983

Διακρίσεις

Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 1978

  • Α΄ βραβείο καλύτερης ταινίας
  • Βραβείο σκηνοθεσίας
  • Βραβείο φωτογραφίας
  • Βραβείο σκηνογραφίας
  • Βραβείο ερμηνείας Α΄ ανδρικού ρόλου (Βασίλης Λάγγος)
  • Βραβείο ερμηνείας Α΄ γυναικείου ρόλου (Ελεωνόρα Σταθοπούλου)

Φεστιβάλ Κέιπ-Τάουν (Νότιος Αφρική) 1982

  • Βραβείο καλύτερης ταινίας
  • Βραβείο σκηνοθεσίας
Σύνοψη

Λίγο πριν την αποχώρηση του ελληνικού στρατού από τη Σμύρνη, οι Έλληνες και οι Αρμένιοι αισθάνονται τον κίνδυνο να εισέρχεται στην πόλη αθόρυβα, μέσα από τα στενά της. Όσοι δεν προλαβαίνουν να ανέβουν στα πλοία, εγκλωβίζονται σε μια πόλη που περιμένει την καταστροφή της. Άλλοι δολοφούνται, άλλοι συλλαμβάνονται και οδηγούνται σε πορείες εξόντωσης, προς το εσωτερικό της χώρας. Το φθινόπωρο του 1922, οι προσωπικές τραγωδίες των ανώνυμων ανθρώπων γράφουν τον επίλογο της Μικρασιατικής Καταστροφής.

Αρχική

Κατηγορίες:Ιστορία, video
%d bloggers like this: